Миокард инфаркты

Инфарктының сәбәпләре һәм клиник факторлары:

• Көненә ике тапкыр тәмәке тарту миокард инфарктыннан үлүне 50 процентка арттыра.
• Белгечләр әйтүенчә, кандагы холестерин миокард инфаркты хәтәрен өч процентка арттыра.
• Югары кан басымы.
• Шикәр диабеты атеросклероз һәм инфаркт авыруы килеп чыгу куркынычын 2,4 мәртәбә арттыра.

• Түбән физик активлык бу хәвефне 4-5тапкырга арттыра.
• Тән авырлыгының артуы, организмда матдәләр алмашыну бозылуы канда холестерин

составы күбәюгә китерә, кан әйләнешенә тискәре йогынты ясый.

• Спиртлы эчемлекләрнең йөрәк-кан тамырларына зыяны зур.
• Эмоцияләргә бирелү артериаль кан басымы күтәрелүгә һәм инфарктка китерергә мөмкин.

Миокард инфарктының симптомнары:

• Кысып, ачытып, басып күкрәк авыртуы. Авырту сул кулга, кулбашка, калак сөяккә һәм ияк астына бирә.
• Кайчагында миокард инфаркты эч авырту, косасы килү, тын алуы авырлашу, йөрәк кагу, баш әйләнү һәм аңны югалту кебек күренешләр белән дә булырга мөмкин.

• Инфаркт очрагында түзә алмаслык авырту 20-30 минут дәвам итә. Хәлсезлек була, сал-кын тир бәреп чыга, үлем куркынычы барлыкка килә. Авыруны физик эш, эмоциональ стресс, салкын һава, тәмәке тарту, спиртлы эчемлек куллану көчәйтергә мөмкин.

Инфаркт булганда беренче ярдәм:

• Күкрәктә авырту башланса, кичекмәстән эштән туктагыз. Утырыгыз яки ятыгыз, башыгыз өстәрәк булсын.

• Тирән итеп тын алыгыз, кысык киемнәрегезне чишегез, табибка шалтыратыгыз. Тел астына нитроглицерин салыгыз, ярты таблетка аспирин эчегез.

• Биш минут эчендә авырту туктамаса, тагын нитроглицерин кабыгыз.
• Авырту 10 минут эчендә басылмаса, ашыгыч ярдәм чакыртыгыз.

Миокард инфаркты килеп чыкмасын өчен:

• Кан басымын контрольдә тотыгыз. Нормада ул 110/70, 139/89 булырга тиеш. Кандагы шикәр составы 6 ммольдән артырга тиеш түгел.
• Тәмәке тартудан баш тартыгыз, миокард инфаркты куркынычы өч елдан соң кимер.
• Кандагы холестерин составын тикшереп торыгыз. Аны диета ярдәмендә төзәтергә мөмкин. Майлы, кыздырылган, ысланган ашамлыкларны кулланырга тырышмагыз. Майлы сөт ризыкларын да кыскартыгыз, шикәр, тоз куллануны контрольдә тотыгыз.
• Яшелчә-җимешкә өстенлек бирегез.
• Кара икмәк, ботка, үсемлек мае һәм яшелчә кулланыгыз.
• Физик активлыкны күтәрергә киңәш ителә. Олы кеше көненә өч километр юл үтәргә тиеш.
• Үзегезнең тән авырлыгын контрольдә тотыгыз.
• Стресс вакытларында үз-үзегезне кулда тотарга өйрәнегез.
• Әгәр табиб сезгә дарулар эчәргә тәкъдим иткән икән, алардан баш тартмагыз.

Рөстәм ТӘКЫЕВ, табиб-терапевт